Kısa cevap
Isıtmadan farklı olarak sıhhi sıcak suda sabit pay yoktur. Yönetmelik, sıcak su giderinin tamamının ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını öngörür. Yani ısıtmadaki %70–%30 kuralı sıcak suya uygulanmaz. Faturanızda "sıcak su ortak bedeli" diye bir kalem varsa, hangi gidere karşılık geldiğini yönetimden sormaya hakkınız var.
Yönetmelik ne diyor?
Kural, 14/4/2008 tarihli ve 26847 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelikin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında:
Cümlede "bir kısmı", "ortak alan" veya herhangi bir yüzde geçmiyor. Karşılaştırın:
| Gider | Ölçülen tüketime göre | Alana göre sabit pay | Madde |
|---|---|---|---|
| Merkezî ısıtma | %70 | %30 | 8/1 |
| Bölgesel ısıtma | %80 | %20 | 8/2 |
| Merkezî sıhhi sıcak su | %100 | Yok | 8/4 |
Hesap nasıl yapılır?
İki durum var: sıcak suyu üreten sistem ısıtmadan bağımsız mı, yoksa aynı kazana mı bağlı?
1. Bağımsız sıcak su sistemi
Bina sıcak suyu ayrı bir kaynaktan üretiyorsa hesap doğrudandır.
Formül (Madde 8/5-a)
S = dairenin sıcak su sayacı okuması (litre)
St = binadaki bütün sıcak su sayaçlarının toplamı (litre)
Örnek
2. Sıcak su, ısıtma kazanından üretiliyorsa
Çoğu binada durum budur: tek kazan hem petekleri hem kullanma suyunu ısıtır. Bu halde önce sıcak suyun tükettiği yakıt ayrıştırılır, kalan tüketim ısıtmanın payı sayılır.
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi, sıcak su için harcanan yakıt miktarını (By) tüketilen sıcak su hacmi, suyun sıcaklığı ve yakıtın alt ısıl değerini kullanarak hesaplatır. Sonra:
By = sıcak su için harcanan yakıt miktarı (katı ve sıvı yakıtta kg, gaz yakıtta m³)
F = yakıt birim fiyatı (TL)
Yakıtın alt ısıl değeri (Hu) yakıtı sağlayan kuruluştan alınır. Bulunan M tutarı, yukarıdaki birinci formülle dairelere paylaştırılır.
Bu ayrıştırma neden önemli?
Yaz aylarında kazan yalnızca sıcak su için çalışır; o dönemde harcanan yakıtın tamamı sıcak suya aittir. Kışın ise ikisi iç içedir. Ayrıştırma doğru yapılmazsa ya sıcak su kullanmayanlar ısıtma üzerinden sıcak suyu sübvanse eder ya da tersi olur.
Peki "sıcak su ortak bedeli" nedir?
Faturalarda en çok tartışma çıkaran kalem bu. Arka planda gerçek bir teknik olgu var:
- Resirkülasyon (sirkülasyon) kaybı. Musluğu açtığınızda sıcak suyun hemen gelmesi için bina, sıcak suyu boru hattında sürekli dolaştırır. Bu dolaşım sırasında borulardan ısı kaybolur. Kaybolan ısı hiçbir dairenin sayacından geçmez ama yakıt olarak harcanmıştır.
- Kimsenin sayacına yazılmayan tüketim. Bina toplam sıcak su üretimi ile dairelerin sayaç toplamı arasında her zaman bir fark oluşur.
Yönetmelik bu kalem için açık bir oran vermiyor
Isıtmada sabit payın hangi kalemleri kapsadığı ve oranı (%30) 8 inci maddede açıkça yazılıdır. Sıcak su için böyle bir hüküm yoktur; dördüncü fıkra giderin ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını söyler. Buna rağmen uygulamada birçok bina sirkülasyon kaybını bir "ortak bedel" olarak paylaştırıyor.
Bu kalemle karşılaşırsanız yapılacak şey tartışmak değil, hesabın dayanağını yazılı istemek: hangi tutar, hangi gidere karşılık, hangi yönteme göre bölünmüş? Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrası zaten sıhhi sıcak su gider hesaplama çizelgesinin belgede yer almasını zorunlu tutuyor. İkna olmazsanız konu kat malikleri kurulunun, çözülmezse sulh hukuk mahkemesinin işidir.
Sıcak su sayacı hakkında bilinmesi gerekenler
- Ayrı bir sayaçtır. Isı sayacı (kalorimetre) ısıtma hattındaki enerjiyi ölçer; kullanma sıcak suyu için ayrı sayaç gerekir. Yönetmelik madde 6/2 bunu şart koşar.
- Litre ölçer, kWh değil. Hesap, geçen su hacmi üzerinden yapılır.
- Ölçüler ve Ayar Kanunu'na tabidir. Muayene ve kalibrasyonun düzenli yapılmasının kontrolü, madde 6/3 uyarınca bina yönetimindedir.
- Soğuk su sayacıyla karıştırılmamalıdır. Binada ikisi ayrı ayrı bulunur; sıcak su sayacı genellikle kırmızı gövdeli veya kırmızı işaretlidir.
Sıcak su faturası beklenenden yüksekse
- Sayaç değerlerini kendiniz izleyin. Dönem başı ve sonu değerini tarihli fotoğraflayın; farkı belgedeki fark tüketim değeriyle karşılaştırın.
- Damlayan musluk ve akıtan rezervuar arayın. Sıcak su tarafında ince bir sızıntı bile ay sonunda ciddi hacim yapar.
- Sayacın sizin daireye ait olduğunu doğrulayın. Seri numarası belgedekiyle aynı mı? Kat holündeki dolapta sayaçların karışması sanıldığından sık görülür.
- Kimse yokken kontrol edin. Evde kimse su kullanmazken sayaç ilerliyorsa ya kaçak vardır ya da sayaç size ait değildir.
Isıtma faturasının yüksek gelmesinin sebeplerini ayrı bir yazıda ele aldık. Isıtma tarafındaki %70–%30 hesabı için gider paylaşımı rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sıcak su gideri nasıl paylaştırılır?
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre merkezî sıhhi sıcak su sistemlerinde toplam gider, kullanıcıların ölçülen sıcak su tüketimlerine göre paylaştırılır. Formül olarak dairenin payı, bina toplam sıcak su gideri çarpı dairenin sayaç okuması bölü binadaki bütün sıcak su sayaçlarının toplamı şeklinde hesaplanır. Isıtmadaki gibi alana göre dağıtılan sabit bir pay öngörülmemiştir.
Sıcak suda da yüzde 30 ortak pay var mı?
Hayır. Yüzde 70 ve yüzde 30 oranları yalnızca merkezî ısıtma giderleri için, yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiştir. Sıhhi sıcak su için dördüncü fıkra ayrı bir kural koyar ve giderin tamamının ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını öngörür. Faturanızda sıcak su için sabit bir pay varsa hangi gidere karşılık geldiğini yönetimden yazılı olarak isteyebilirsiniz.
Sıcak su ortak bedeli ne demek?
Uygulamada bu adla, sıcak su borularında sürekli dolaşımdan kaynaklanan ısı kaybının paylaştırılması kastedilir. Musluk açıldığında sıcak suyun hemen gelmesi için bina sıcak suyu hatta dolaştırır ve bu sırada borulardan ısı kaybolur; bu kayıp hiçbir dairenin sayacından geçmez. Yönetmelik sıcak su için böyle bir sabit pay oranı tanımlamamıştır, bu yüzden kalemin dayanağının yönetimden istenmesi yerinde olur.
Sıcak su kazanla birlikte üretiliyorsa hesap nasıl yapılır?
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının b bendine göre önce sıcak su için harcanan yakıt miktarı hesaplanır. Bu hesapta tüketilen sıcak su hacmi, sıcak su sıcaklığı ve yakıtın alt ısıl değeri kullanılır. Bulunan yakıt miktarı birim yakıt fiyatıyla çarpılarak binanın toplam sıcak su tüketim tutarı elde edilir. Merkezî ısıtmanın payı ise toplam tüketimden sıcak su tüketimi çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.
Sıcak su için ayrı sayaç zorunlu mu?
Evet. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası, sıhhi sıcak su tüketimini ölçmek üzere ilgili standartlara ve Ölçüler ve Ayar Kanunu'na uygun sıcak su sayaçları veya diğer ekipmanların kullanılmasını öngörür. Isı sayacı yalnızca ısıtma hattındaki enerjiyi ölçtüğü için kullanma sıcak suyu ayrı bir sayaçla ölçülmelidir.
Hiç sıcak su kullanmazsam ödeme yapar mıyım?
Yönetmelik sıcak su giderinin ölçülen tüketime göre paylaştırılmasını öngördüğü için sayacınız ilerlemiyorsa tüketim payınız oluşmaz. Ancak binanız sirkülasyon kaybını ortak bir kalem olarak paylaştırıyorsa bu kalem faturanızda görünebilir. Böyle bir durumda kalemin dayanağını ve hesaplama yöntemini yönetimden yazılı olarak isteyin.
Kaynaklar
- Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik — Resmî Gazete, 14/4/2008, sayı 26847 (mükerrer); madde 5, 6 ve 8.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, madde 42.
- 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu.
Örnek hesaptaki rakamlar işleyişi göstermek içindir. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
Sayaç okuma ve gider paylaşımını kolaylaştıralım
Apartman ve site yönetimleri ile ölçüm firmaları için M-Bus ve wM-Bus sayaç okuma yazılımları, dönüştürücüler ve gider paylaşım çözümleri.
Ürünleri İncele Teklif Al
Popüler Makaleler
