Üç cümlelik özet
Zorunlu. Merkezî veya bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölümü olan bütün binalar kapsamdadır; bina yaşı, yakıt cinsi veya metrekare bakımından muafiyet yoktur. Yönetimin "takmıyoruz" yönünde aldığı karar — oy çokluğuyla da oy birliğiyle de olsa — yok hükmündedir. Taktırmayan yönetim Bakanlığa değil, mahkemeye şikâyet edilir.
Dayanağı ne?
Zorunluluk 18/4/2007 tarihli ve 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunundan gelir. Kanun şunu söyler:
Uygulamanın nasıl yapılacağı ise 14/4/2008 tarihli ve 26847 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelikte düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası açıktır: "Isıtma ve sıhhî sıcak su tüketimlerini ölçmek için mahaller ölçüm ekipmanları ile donatılır."
Kimler kapsam dışı? (Cevap: neredeyse kimse)
Bu konuda en çok sorulan sorular ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yayımladığı bilgilendirme belgesindeki cevaplar:
| Durum | Muaf mı? | Gerekçe |
|---|---|---|
| Bina çok eski | Hayır | Kanun bina yaşı sınırlaması getirmemiştir |
| Katı yakıt (kömür) kullanılıyor | Hayır | Kanun yakıt cinsi sınırlaması getirmemiştir |
| Toplam alan 2.000 m²'nin altında | Hayır | Kanun metrekare sınırlaması getirmemiştir |
| Kamu lojmanı, kimse kat maliki değil | Hayır | Kanun binalar için sınıflandırma veya muafiyet getirmemiştir |
| Kentsel dönüşüm kapsamında | Geçici olarak evet | 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73 üncü maddesi gereği dönüşüm işlemi tamamlanıncaya kadar 5627 kapsamında işlem tahsis edilmez |
| Bireysel kombili bina | Evet | Kapsam merkezî veya bölgesel sistemle ısıtılan binalardır |
Özetle
Merkezî veya bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölümü olan her bina kanun ve yönetmelik hükümlerine tabidir. Kentsel dönüşüm dışında pratikte bir muafiyet yolu bulunmuyor.
"Kat malikleri oyladık, takmama kararı aldık" geçerli mi?
Hayır. Böyle bir karar yok hükmündedir.
Bakanlığın bilgilendirme belgesinde bu soru doğrudan cevaplanmış: yönetim kurullarının her ne çoğunlukla olursa olsun alacağı hiçbir karar kanuna muhalefet teşkil edemez. Isı ölçüm ekipmanlarının tesisi yasal bir zorunluluk olduğu için, yönetimlerin gerek oy birliği gerekse oy çokluğu ile aldığı bu yöndeki kararlar yok hükmündedir.
Yani "biz oyladık, takmıyoruz" bir savunma değildir. Karar defterine yazılmış olması da sonucu değiştirmez.
Yönetim taktırmıyor: nereye şikâyet edilir?
Burada internetteki bilginin büyük kısmı yanlış. Sık sık "Bakanlığa dilekçe verin, idari para cezası keserler" deniyor. Bakanlığın kendi açıklaması bunun aksini söylüyor:
Doğru yol
- Yazılı talep. Yönetime, ölçüm ekipmanının kanunen zorunlu olduğunu belirten yazılı bir talep verin. Bir nüshasını kendinizde saklayın.
- Kat malikleri kurulu gündemine aldırın. Konunun toplantıda görüşülmesini ve karara bağlanmasını isteyin.
- Sulh hukuk mahkemesi. Sonuç alamazsanız, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33 üncü maddesine dayanarak hâkimin müdahalesini talep edin.
Ayrı bir not: ısıtma sisteminde ruhsata aykırı bir değişiklik yapılmışsa, bu ayrıca ilgili idareye (belediyeye) şikâyet edilebilir.
Komşu daireye girmeye izin vermiyor
Montaj sırasında en sık karşılaşılan engel bu. Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, bağımsız bölüm kullanıcılarının bu işlemlere izin vermek mecburiyetinde olduğunu söyler. Ancak Bakanlık, uygulamanın nasıl yürüyeceğini de açıklamış: kimsenin bağımsız bölümüne zor kullanarak girmek mümkün değildir.
Yapılması gereken
- Montaj günü, izin vermeyen kullanıcı için rıza göstermediğine dair tutanak tutulur (tercihen tanıklı).
- Tutanakla birlikte binanın bağlı olduğu sulh hukuk mahkemesine başvurularak, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33 üncü maddesine muhalefetten hâkim müdahalesi talep edilir.
Takılmazsa ne olur? Gerçekçi tablo
| Beklenti | Gerçek |
|---|---|
| Bakanlık ceza keser | Hayır. Kanun bu yetkiyi vermemiş. |
| Belediye ceza keser | Hayır. Yalnızca ruhsata aykırılık varsa devreye girer. |
| Hiçbir şey olmaz | Yanlış. Mahkeme yolu açık ve işliyor. |
| Yeni proje onayı | Kanun, aykırı hazırlanan projelerin ilgili mercilerce onaylanmayacağını söylüyor. |
| Gider paylaşımı geçersiz kalabilir | Ölçüme dayanmayan paylaşım, itiraz edildiğinde yönetimi savunmasız bırakır. |
Yönetici açısından asıl risk idari ceza değil, kişisel sorumluluktur. Yönetmeliğin 4 üncü maddesi, sistemin uygun çalışmaması işletmeden kaynaklanıyorsa bina sahibi, yönetici, yönetim kurulu ve enerji yöneticisini doğrudan sorumlu tutuyor.
Yönetici için yol haritası
- Tesisat tipini belirleyin. Kolon tipiyse pay ölçer, tek girişliyse kalorimetre. (Hangisi hangi binaya)
- Yetki belgeli firma seçin. Belge numarasını ve geçerlilik tarihini yazılı isteyin. (Firma seçim rehberi)
- Kat malikleri kurulunda karar alın ve karar defterine işleyin.
- Sakinleri yazılı bilgilendirin: montaj takvimi, hangi odalara girileceği, süre.
- Termostatik vanaları unutmayın. Yönetmelik madde 5/5, TS EN 215'e uygun termostatik radyatör vanası kullanılmasını zorunlu tutuyor.
- İzin vermeyenler için tutanak hazır bulundurun.
- İlk paylaşım belgesini yönetmelik madde 5/7'deki kalemlerle düzenletin ve icmali bina girişinde en az üç gün ilan edin.
Sıkça sorulan sorular
Isı pay ölçer taktırmak zorunlu mu?
Evet. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, merkezî ısıtma sistemine sahip binalarda ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlerin kullanılmasını zorunlu tutar. Uygulama esasları 14/4/2008 tarihli yönetmelikte düzenlenmiştir ve yönetmeliğin 5 inci maddesi mahallerin ölçüm ekipmanı ile donatılmasını öngörür.
Eski binalarda da zorunlu mu?
Evet. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre 5627 sayılı Kanun ısı sayacı ve ısı ölçer uygulamaları için yakıt cinsi, bina yaşı veya metrekare sınırlaması getirmemiştir. Merkezî veya bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölüme sahip bütün binalar kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine tabidir.
Kat malikleri oy çokluğuyla takmama kararı alabilir mi?
Hayır. Bakanlığın açıklamasına göre yönetim kurullarının her ne çoğunlukla olursa olsun alacağı hiçbir karar kanuna muhalefet teşkil edemez. Isı ölçüm ekipmanlarının tesisi yasal bir zorunluluk olduğundan, gerek oy birliği gerekse oy çokluğu ile alınan takmama kararları yok hükmündedir.
Isı pay ölçer taktırmayan yönetici nereye şikâyet edilir?
Mahkemeye. Bakanlığın açıklamasına göre 5627 sayılı Kanun ne Bakanlığa ne de ilgili idarelere bu sistemlerin kurulup kurulmadığına dair denetim yapma veya idari yaptırım uygulama yetkisi vermemiştir. Mağdur olduğunu düşünen kat maliki veya kiracı şikâyetini yalnızca mahkeme kanalıyla yapabilir. Uygulamada 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33 üncü maddesine dayanarak sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi talep edilir.
Komşu dairesine girilmesine izin vermiyor, ne yapılır?
Kimsenin bağımsız bölümüne zor kullanarak girilemez. Bu durumda montaj sırasında ilgili kişinin rıza göstermediğine dair bir tutanak tutulur ve binanın bağlı bulunduğu sulh mahkemesine, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 33 üncü maddesine muhalefetten hâkim müdahalesi talebiyle başvurulur. Yönetmeliğin 5 inci maddesi kullanıcıların bu işlemlere izin vermek mecburiyetinde olduğunu belirtir.
Kentsel dönüşüm kapsamındaki binada da takmak gerekir mi?
Kentsel dönüşüm kapsamına alınan ve binanın yıkımı veya tadilatı gibi bir tasarrufun söz konusu olduğu yapılarda, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73 üncü maddesi gereği kentsel dönüşüm kapsamında gerekli görülen işlem tamamlanıncaya kadar 5627 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tahsis edilemez.
Kamu lojmanlarında zorunlu mu?
Evet. 5627 sayılı Kanun binalar için sınıflandırma veya muafiyet getirmemiştir. Dolayısıyla kamu lojmanlarında da ısı ölçüm ekipmanları tesis edilmeli ve ilgili yönetmelik gereğince paylaşım yapılmalıdır. Bunun için ilgili kamu idaresine başvurmak gerekir.
Takılmazsa idari para cezası gelir mi?
Bakanlığın açıklamasına göre 5627 sayılı Kanun, sistemlerin kurulup kurulmadığına dair denetim ve idari yaptırım yetkisi vermemiştir; dolayısıyla bu nedenle doğrudan bir idari para cezası öngörülmemiştir. Ancak bu, yaptırımsız olduğu anlamına gelmez: mahkeme yolu açıktır, kanuna aykırı hazırlanan projeler onaylanmaz ve ölçüme dayanmayan gider paylaşımı itiraz edildiğinde yönetimi savunmasız bırakır.
Kaynaklar
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu — Resmî Gazete, 18/4/2007.
- Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik — 14/4/2008, sayı 26847 (mükerrer); madde 4, 5 ve 7.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, madde 33 ve 42.
- 5393 sayılı Belediye Kanunu, madde 73.
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı — merkezi ısıtma ve enerji kimlik belgesi hakkında sıkça sorulan sorular bilgilendirme belgesi.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Dava açmadan önce bir avukata danışın.
Sayaç okuma ve gider paylaşımını kolaylaştıralım
Apartman ve site yönetimleri ile ölçüm firmaları için M-Bus ve wM-Bus sayaç okuma yazılımları, dönüştürücüler ve gider paylaşım çözümleri.
Ürünleri İncele Teklif Al
Popüler Makaleler
